بلاگ

شیر چرا؟ و چقدر؟

شیر چرا؟ و چقدر؟

از حدود شش هزار سال پیش که بشر اقدام به نگه داری دام كرد، استفاده از شیر به عنوان مصرف غذايی مرسوم شد؛ به طوري كه بعد از آب، شیر به عنوان حیاتی ترین مایع روی زمین شناخته می شود. با نگاهی به هرم غذایی که میزان مورد نیاز مصرف گروه های غذایی را برای ما مشخص می کند، مشاهده میکنیم که شیر و لبنیات در سومین ردیف این راهنما قرار دارند و بر اساس آن می باید روزانه 2 تا 3 سهم از آن در برنامه غذایی افراد گنجانده شود. هرچند برخی از افراد مانند زنان باردار، شیرده و یا سالخورده به مقادیر بیشتری هم نیاز دارند. لبنیات شامل شیر و همه فرآورده های آن است که کلسیم خود را حفظ می کنند اما فرآورده هایی مانند خامه و کره که حاوی مقادیر ناچیز کلسیم هستند و مقدار چربی و کلسترول در آ نها بالا است، از این گروه مستثنی هستند. لبنیات به دلیل دارا بودن مواد مغذی، سهم به سزایی در تکمیل تغذیه و تامین مواد مورد نیاز بدن انسان دارند. از جمله این مواد مغذی میتوان از کلسیم، پتاسیم، پروتئین، فسفر، ویتامین های گروه ب، ویتامین A و مقداری ویتامین D نام برد.

 

این گروه غذایی عمده ترین منبع تامین کلسیم بدن – عنصری با خواص حیاتی ویژه – است. خواصي مانند استحکام استخوانها و دندان ها، حضور در پلاسما به عنوان یکی از عوامل انعقاد خون، اثر قابل ملاحظه در قابلیت تحریک و کشش عضلات و ضروري برای انقباضات قلبی. افراد تا سن 30 سالگی فرصت دارند تا در استخوانهایشان کلسیم ذخیره کنند. پس از اين سن، کلسیم از استخوان برداشت می شود. بنابراين با توجه به سختي بیمار یهای ناشی از کمبود کلسیم نظیر پوکی استخوان و شکستگی های ناشی از آن لازم است تا لبنیات به مقدار کافی در جیره غذایی روزانه همه گروه های سنی قرار گیرد.

 

شیر همچنین میتواند به عنوان یک منبع ارزان و غنی برای تامین پروتئین بدن استفاده شود. براساس توصیه مراجع علمی، نیمی از نیاز پروتئین روزانه بدن بايد از پروتئین های حیوانی تامین شود و مصرف روزانه نیم لیتر شیر میتواند بیش از نصف این نیاز را برآورده سازد. بد نیست بدانید ارزش غذایی یک لیتر شیر، بیشتر از 200 گرم گوشت است. شیر و ماست سرشار از پتاسیم نيز هستند که یکی از عناصر کلیدی در کنترل فشارخون است. امروزه مصرف سرانه شیر (مقدار شیری که هر نفر در یک سال مينوشد) را در کشورهای مختلف به عنوان یکی از شاخص های توسعه در نظر میگیرند. مصرف روزانه دو لیوان شیر علاوه بر تضمین سلامت جسمی موجب افزایش بهره هوشی، توان کاری و طول عمر ميشود به شرط آنکه مصرف آن به شکل مستمر باشد و در هیچ مقطع سنی قطع نشود. یکی از عوامل مهم در خريد شیر، میزان چربی موجود آن است. با توجه به وجود چربی اشباع شده، مصرف انواع پرچرب شير، زیان بار است و نه تنها میتواند منجر به افزایش کالری دریافتی و چاقی شود، خطر بروز بیمار یهای قلبی – عروقی را نيز بیشتر ميکند. بنابراين توصیه میشود همه افراد از شیر و لبنیات کم چرب استفاده کنند تا هر چه بیشتر از مزایای این خوراکی مفید بهره مند شوند.

 

مصرف شیر در برخی از افراد به دلیل کمبود یا فقدان آنزیمی به نام لاکتاز که لاکتوز یا قند شیر را هضم می کند، سبب مشکلات گوارشی میشود. این افراد میتوانند از شیرهای کم لاكتوز و یا بدون لاکتوز استفاده کنند. همچنین این افراد میتوانند دیگر فرآورده های لبنی یعنی ماست و دوغ را مصرف کنند؛ چون ارزش غذایی یک لیوان ماست یا دو لیوان دوغ طبیعی تقریباً معادل یک لیوان شیر است.