23 آبان روز جهانی عفونت ریوی
عفونت ريه بيماري شايعي است و در سال يک درصد افراد بالغ را گرفتار ميکند و هرساله برخي از اين افراد ميميرند.
به التهاب بافت ريه که يک يا دو طرف قفسه سينه را درگير ميکند و معمولا در اثر عفونت ايجاد ميشود پنوموني يا عفونت ريه گفته ميشود. عفونت ريه ممکن است در اثر ارگانيسمهاي مختلفي شامل ويروسها، باکتريها، قارچها و انگلها ايجاد شود. علاوه بر عفونتها، ممکن است در اثر استنشاق مواد شيميايي مانند بخارهاي سمي نيز التهاب ريه ايجاد شود. در موارد نادري ممکن است التهاب ريه در اثر استشاق مواد حساسيتزا ايجاد شود. ممکن است مواجهه با موادي که در محيط کار يا محيطهاي ديگر وجود دارند باعث ايجاد التهاب در بافت ريه شود. مثلا در برخي کشاورزان در اثر تنفس گرد و غبار غلات کپک زده ممکن است التهاب ريه روي دهد. عفونت ريه بيماري شايعي است و در سال يک درصد افراد بالغ را گرفتار ميکند و هرساله برخي از اين افراد ميميرند. اين بيماري به خصوص در افراد مسن و کودکان کم سن خطرناک است.علت ايجاد عفونت ريه در نيمياز موارد باکتريها هستند. در بيشتر موارد نوعي استرپتوکوک مسئول عفونت باکتريايي ريه است.
عفونت ريه چگونه ايجاد ميشود؟
در اثر تنفس ميکرو ارگانيسمها ممکن است بيماري ايجاد شود. در موارد نادري ممکن است منبع عفونت ريه در نقطهي ديگري از بدن باشد و از طريق جريان خون منجر به عفونت ريهها شود. اگر به هر علتي مثلا در اثر استفراغ، بخشي از محتويات معده وارد ريهها شود نيز موجب التهاب ريهها ميشود، چون ارگانيسمها از اين طريق وارد ريهها ميشوند.
علائم عفونت ريه کدامند؟
علائم عفونت باکتريايي به صورت ناگهاني شروع ميشوند. علائم ناگهاني به صورت تب و لرز، درد قفسه سينه، و سرفه بروز ميکنند. گاهي ممکن است فرد مبتلا بسيار بد حال باشد.سرفه در ابتدا ممکن است خشک باشد اما يک تا دو روز بعد سرفه همراه با خلط ميشود. خلط معمولا زرد رنگ است و ممکن است رگههاي خوني داشته باشد يا نارنجي رنگ باشد. تنفس بيمار سريع و سطحي ميشود و ممکن است بيمار به نفس نفس زدن بيفتد. در موارد شديد اکسيژن رساني مناسب کاهش مييابد و ممکن است علائم کمبود اکسيژن در فرد بروز کند. تنفس عميق يا سرفه ممکن است منجر به ايجاد درد عمقي در قفسه سينه شود. اين علامت ممکن است نشان دهندهي گسترش عفونت به پرده پوشانندهي ريه ها (پرده جنب) باشد.اگر مبتلا به سرما خوردگي شده باشيد و مدت بيماري شما طولانيتر از حد معمول باشد و علائميکه گفته شد را داشته باشيد ممکن است دچار عفونت ريوي شده باشيد و بايد به پزشک مراجعه کنيد.
چه کساني بيشتر در معرض ابتلا به عفونت ريوي هستند؟
کودکان خصوصا آنهايي که بيماري مزمن دارند.
افراد مبتلا به بيماريهاي مزمن قلبي، ريوي، کبدي، کليوي، آسم، ديابت .
افرادي که سيگار ميکشند.
افرادي که سيستم ايمني ضعيفي دارند مانند افراد مبتلا به ايدز.
افراد پير و ضعيف
افرادي که طحال آنان به علتي با جراحي برداشته شده است.
افراد الکلي
چگونه ميتوان از ابتلا به عفونت ريوي پيشگيري کرد؟
سيگار کشيدن بافت ريه را تخريب ميکند و ريه را نسبت به عفونتها آسيبپذير ميکند.
اگر سيگار ميکشيد بهتر است آن را کنار بگذاريد.براي باکتري پنوموکوک واکسني تهيه شده که در برخي کشورها جزء واکسيناسيون کودکان است. در کشور ما نيز چنين واکسني وجود دارد ولي جزء برنامهي واکسيناسيون کشوري نيست. براي دريافت آن ميتوانيد به پزشک مراجعه کنيد.اگر بالاي 65 سال داريد، سيستم ايمني شما ضعيف شده است يا به بيماري مزمني مانند بيماري مزمن قلبي، ريوي، کليوي، کبدي، آسم و يا ديابت دچار هستيد بايد واکسن پنوموکوک را دريافت کنيد. همچنين بايد به خوبي از خود مراقبت کنيد و براي پيشگيري از ابتلا به پنوموني ويروسي خصوصاً اگر آنفولانزا اپيدميشده است واکسن آنفولانزا بزنيد. اگر به هر علتي با جراحي طحال شما برداشته شده است دريافت واکسن پنوموکوک بسيار اهميت دارد و بايد در اين مورد از پزشک خود اطلاعات لازم را بخواهيد.در صورت ابتلا به سرماخوردگي و ساير عفونتهاي تنفسي بايد نکات بهداشتي رعايت گردد تا از انتقال عوامل بيماريزا به افراد مستعد بيماري پيشگيري شود.
عفونت ريوي چگونه تشخيص داده ميشود؟
پزشک با سوالاتي که از شما ميپرسد و با معاينات و برخي اقدامات تشخيصي ديگر مانند راديوگرافي بيماري را تشخيص ميدهد.در مواردي ممکن است بيماري بسيار شديد باشد و نياز به بستري در بيمارستان باشد. در موارد نادري ممکن است بيماري چيز ديگري باشد که علائميشبيه به عفونت ريه را تقليد کند و به بررسيهاي بيشتر نياز باشد.مثلا در موارد نادري ممکن است سرطان ريه با چنين علائمي بروز کند. به همين دليل خصوصاً اگر فاکتورهاي خطري مانند مصرف سيگار داشتهباشيد بررسيهاي بيشتر مورد نياز است.پس از درمان موفقيتآميز عفونت ريوي ممکن است احساس خستگي، کوتاهي نفس و سرفهي آزاردهنده و طولاني مدت را براي چند هفته داشتهباشيد که طبيعي است.
عفونت ريوي چگونه درمان ميشود؟
اين بيماري در مواردي به صورت سرپايي قابل درمان است و در موارد ديگر به صورت بستري صورت ميگيرد.درمان آنتي بيوتيکي، فيزيوتراپي قفسه سينه، و در مواردي اکسيژن استفاده ميشوند. در صورتي که در 2- 3 ماه گذشته سفري به کشورهاي ديگر داشته ايد بسيار مهم است که فوراً اين موضوع را با پزشک خود در ميان بگذاريد.ممکن است نوع ارگانيسمي که از مکانهاي ديگر موجب بيماري شما شده به درمان متفاوتي نياز داشته باشد. بسته به نوع و شدت بيماري ممکن است درمان خوراکي يا تزريقي استفاده شود.